İTALYAN BİZİ BİTİRDİ

İTALYAN BİZİ BİTİRDİ
, Gezi & Yorum
Konu fındık olunca muhatabına sormadan olmaz dedik ve düştük yollara. Cumayeri’ne bağlı Taşlık Köyünde yaşayan 83 yaşındaki Bayram Amcanın (Bayram Gökçe) kapısını çaldık.

Tam bir misafirperverlikle bizi karşılayan Bayram Amcaya ‘Nolacak bu fındığın hali’ dedik, biz sorduk o cevapladı.

 

1800’lü yıllardan bu yana yerleşim yeri olan Taşlık Köyü Cumayeri’ne yaklaşık 7  km mesafede bir köy.  Bayram Amcanın dedeleri bu köye yıllar önce yerleşmiş. Bayram Amca da Taşlık Köyünde doğmuş büyümüş. Köyün tamamına yakını tarımla uğraşıyor. Fındık bahçeleri ve hayvan yetiştiriciliği her hanenin geçim kaynağı olmuş.

Bayram amcanın 100 dönüme yakın fındık bahçeleri var. ‘10 yaşından beri bu bahçelerdeyim” diyor Bayram Amca konuşmanın başında ve başlıyor anlatmaya….

MAVİ KÜF 60 YIL ÖNCE TÜTÜNDEYDİ ŞİMDİ FINDIKTA

“Eskiden, 60 sen evvel tütünle uğraşırdık. Sonra tütünlere mavi küf dediğimiz bir hastalık dadandı. Çok uğraştık ama ürünleri bu küften kurtaramadık.  Şimdi aynı hastalık bu sene fındığa geldi.  Diğer köylerde varmış bu hastalık daha önceden de ama bizi köye bu yıl geldi. Bir de Amerikan beyaz kelebeği diye bi illet musallat olmuş fındıklara, bahçelere. Henüz bizim buralarda yok ama, aşağı taraflarda kalan bahçelerde varmış. Nemli ortamda oluyor diyorlar. Bizim bahçeler yüksekte olduğu için buralarda henüz yok”.

 

YEVMİYELER ÇOK FAZLA

“Fındık 60 sene önce ne idi ise bu sene de aynı. Değişen bir şey yok” diyor Bayram Amca ve ekliyor, “Şimdi enflasyon yüksek.  Fındık para etmiyor. Maliyeti, bakımı, toplatması hep para. Yevmiyeler çok fazla. Tüm bunları düşünde fındık artık para etmiyor” diyor.

YAPTIĞIM MASRAFI TOPLU OLARAK GERİ ALIYORUM

12 ay boyunca fındığa baktığını belirten Bayram Amca, “Dalı kestiriyorum,  dibini temizletiyorum, fındık ocaklarını yılda üç kez gır gır yaptırıyorum. Gübresini atıyorum… 12 ay fındıkla yatıp fındıkla kalkıyorum. Tabi bunları tek başına yapmak zor. Hepsini parayla yaptırıyorum. Böyle olunca da maliyet yükseliyor. Yıl boyunca yaptığın bu masrafları çıkınca geriye bir şey kalmıyor. Sadece toplu olarak yaptığın masrafı geri alıyorsun” dedi.

OT İLACI BAHÇEDEKİ CANLIYI ÖLDÜRÜR

Bir çok yerde fındığa ot ilacı ve kireç attıklarını söyleyen Bayram amca, ot ilacının aslında çok zararlı olduğunu belirterek, “Kireç atmıyorum ben fındığa. Hele ot ilacını bahçeden içeri sokmam. Ot ilacı bahçedeki canlıları öldürüyor. Doğaya zarar veriyor. Tarlada canlı olacak. Olmazsa tarlanın da doğanın da dengesi bozulur” diyerek, ekmeğini yediği toprağın kıymetini bilmek gerektiğiyle ilgili güzel bir ders veriyor herkese.

 

SANAYİ KARIN DOYURMAZ

Verimli topraklara sahip olan Düzce’de ve aslında Türkiye genelinde hayvancılığın ve tarımın bitme noktasına geldiğini belirten Bayram Amca, “Boş arazi yok, ekip dikmek yok… Tarım öldü. Tarımla uğraşan yok. Hayvancılıkla uğraşan yok. Maliyetler çok yüksek çünkü.  Tarlaya ürün eksen yaptığın herşey para ama ürünü satmaya kalkıyorsun bi tek o para etmiyor. Tutturmuşlar bir sanayi diye. Sanayi karın doyurmaz.  Çünkü sanayi de her geçen gün istihdam sayısı düşüyor. İnsanların yaptığı işleri artık makineler yapmaya başladı. 10 yıl sonra kimse sanayiden ekmek yiyor olmayacak. O yüzden tarıma önem vermeliyiz. Toprakla uğraşmalı, ekmeğimizi topraktan çıkarmalıyız” dedi.

 

DAHA GÜBRE PARASINI ÖDEMEDİM

“Fındık fiyatından memnun musun Bayram amca” diye soruyoruz, Bayram Amcanın cevabı net, “15 TL olmalı”. “Neden” diyoruz, “3 milyar (Yeni parayla 3 bin TL)  yevmiye verdim. Daha da vereceğim. Dalı parayla kestiriyorum, bahçeyi parayla ayıklatıyorum. Parayla işçi tutup fındık toplatıyorum. Gübreyi parayla atıyorum. Daha gübrenin parasını ödemedim. Hepsini parayla yaptırınca fındıkçının eline ne kalıyor. Kocaman bi hiç. Paraya taşımacılık yapıyoruz. Ordan alıyor oraya veriyoruz. Bir karımız olmuyor. 15 TL olursa bizimde elimize biraz bir şeyler kalır” dedi.

KENDİN YAPMIYORSAN PARA KAZANAMAZSIN

“Fındık işi zor iş” diyen Bayram amca, “Bu işi kendin yapamıyorsan para kazanamazsın. Kalabalık aile olacaksın. İşçiye para vermeyeceksin. Dalı kendin keseceksin, bahçeyi kendin ayıklayacaksın, otu kendin biçeceksin, gübreyi kendin dökeceksin. Bunları kendin yapamıyorsan parayla yaptıracaksın. İşte o zaman hiç para kazanamazsın. E şimdi artık kalabalık ailelerde kalmadı ki. Herkes şehre göç etti. Hepsinin işi gücü var. Bi de yaşı benim gibi 80 olanlar var. Bunların hangibirini kendim yapayım. Hal böyle olunca da fındık 15 lira olmazsa para kazanamazsın” dedi.

TÜCCARI ZENGİN EDİYORUZ

Devletin fındığa eskisi gibi sahip çıkması gerektiğini belirten Bayram Amca, “Eskiden Fındık kooperatifleri vardı. Fındığı verirdik, parayı alırdık. Piyasa 5 liraya fındık alıyorsa Kooperatif 6 liraya alıyorum der piyasayı yükseltirdi. Şimdi tüccarı zengin ediyoruz. Bir akşamda zengin olan tüccarlar tanıyorum” dedi.

İTALYAN BİZİ BİTİRDİ

Bayram amca, ‘İtalyan bitirdi bizi” diyerek Fındıkla ilgili her konuya hakim olmasıyla bizi şaşırtırken, “İtalyan tüccarları dolaşıyor 15 TL’den yukarıya çıkmayacak fındık diyor. Tüccar fındığın fiyatını sabit tutuyor. İtalyan ne derse onu yapıyor. Emanete verilen fındığı şu fiyattan boz diyor İtalyan, tüccar üreticiyi ikna ediyor emanet fındığı bozduruyor” diyerek şaşkınlığımızı daha da katlıyor.

DEVLET FINDIĞA SAHİP ÇIKMALI

Fındık fiyatının 8 TL’ye kadar düşmesinden rahatsız olduğunu belirten Bayram Amca, “ Bu kadar üreticinin emeği boşa gidiyor. Devlet fındık konusuna sahip çıkıp, üreticisine destek vermeli. “ dedi.

Facebook Yorumları

Yorumlar

Bu habere henüz yorum yapılmamıştır, ilk yapan siz olun!...